"พรรณไม้ริมน้ำ"

พรรณไม้ริมน้ำ มีทั้งที่มีพิษและไม่มีพิษ ทำไมชาวบ้านริมน้ำทั้งทีี่รู้ว่าต้นตีนเป็ดที่ขึ้นเกลื่อนริมน้ำมีพิษ ถึงตายได้ ทำไมยังปลูกกันอีก

คนใกล้ชิดที่ชีพจรลงเท้ามากที่สุด เห็นจะไม่มีใครเกิน อาจารย์จ๋อน รศ.อัปสรสุดา ศิริพงศ์ หลังจากกลับจากเกาหลีได้สองสามวัน โทรมาชวนให้ไปซานฟรานซิสโก ด้วยกันไหม ต้นเดือนหน้า ไปสามวันกลับ งานนี้ประชุมเรื่องคลื่นยักษ์สึนามิเหมือนเดิม ฟังรายการแล้วต้องขอผ่าน เหมือนเกาหลีที่อาจารย์พึ่งกลับมา บินไปอเมริกา 3วันกลับนี่ ไปฟรียังไม่คุ้มเหนื่อยเลย เมื่อไม่ไปเมืองนอกเพราะไม่อยากนั่งเครื่องบินนานอย่างอเมริกา อาจารย์เลยพาไปตลาดน้ำดอนหวายแทน เพราะ Mr Tesuid Yanagi ผู้เชี่ยวชาญญี่ปุ่นเรื่องCoastal Oceanography จาก Research Institute for Applied Mechanics Kyushu University, Kasuga ,Japanมาช่วยสำรวจปากอ่าวไทยร่วมกับจุฬาฯ บรรยากาศตลาดริมน้ำที่มีของกินหลากหลายตั้งแต่ต้มเค็มปลาตะเพียน เป็ดพะโล้ ผลไม้สดราคาถูก ล้วนเป็นที่น่าตื่นตาตื่นใจสำหรับชาวญี่ปุ่นนักวิชาการขนานแท้อย่าง Mr Tesuid Yanagi เป็นอย่างมาก จะไม่ให้ประทับใจได้อย่างไร ของกินที่ดูดีดูสดน่ากินทั้งนั้น

ราคาเทียบไม่ได้กับของแช่เย็นในบ้านเมืองของเขา ว่าไปแล้วคนไทยเราโชคดีมหาศาล ยิ่งคนนอกเมืองหลวง ของกินที่เก็บและผลิตได้เอง ทำให้ค่าครองชีพต่ำ ไม่ต้องขวนขวายมากเมืองชีวิตในเมืองที่ผลิตอะไรเองไม่ได้สักอย่าง พึ่ง Supermarket คนกลางที่เพิ่มกำไรให้กับสินค้าอย่างผูกขาดมาทุกยุคทุกสมัย คนต่างชาติโดยเฉพาะญี่ปุ่นมาเที่ยวเมืองไทย กี่คนกี่คนไม่เห็นซื้ออะไรกลับญี่ปุ่นเลยสักอย่าง ถามว่าไม่อยาก Shopping บ้างหรือ เขาบอก ไม่ สั้นๆแค่นั้น

แล้วเขาก็มองคนไทยที่ซื้อของในตลาดอย่างแปลกใจในวันนั้น ว่าช่างซื้อ ช่างหอบกันอย่างน่าแปลกใจ ซื้ออย่างนี้ไปกิน ซื้ออย่างนี้ไปเก็บ ซื้ออย่างนี้ไปเผื่อ ซื้ออย่างนี้ไปฝาก เรื่องของฝากกับคนไทยนี่ไม่รู้เป็นนิสัยเสียติดตัวกันมาแต่ครั้งไหน ไปไหนต้องซื้อของกลับมาฝากคนโน้นคนนี้ มีชาติเดียวในโลกมั๊ง ที่มีธรรมเนียมอันแสนบ้าคลั่งแบบนี้ กลัวคนรู้จักไม่รักหรือหาว่าแล้งน้ำใจหรืออย่างไร หรือเสียหน้าที่ไปไหนไม่มีของติดมือกลับมา ทำนองบอกว่าฉันไปจริงๆนะ เอาของที่ฉันซื้อมาให้เธอเก็บไว้ดู เก็บไว้กิน ว่าฉันไปสนุกๆจริงๆ เลยเผื่อความสนุกมาถึงเธอไงละ ถ้าได้ไปด้วยคงจะดี ถ้าคิดว่าไปด้วยคงจะดี ทำไมไม่ออกค่าตั๋วให้ละจ๊ะ นี่ละคนไทย เรื่องหน้าใหญ่ ไม่มีใครเกิน เรื่องแบบนี้ ชาติอื่นเขาไม่ทำกัน ไม่ใช่เขาไม่มีน้ำใจ แต่เขามีสมอง เขารู้ว่าความสัมพันธ์ไม่ได้ขึ้นกับสินบนแบบนี้ เหมือนพ่อแม่คนไทยที่ส่งลูกไปเรียนเมืองนอก ไปทีฝากของส่งไปให้ผู้ปกครองเมืองนอกชนิดที่ผู้รับต๊กใจ เพราะเพียงค่าส่งของกล่องใหญ่ 4-5,000บาท ที่คนรับเห็นราคาแล้ว คาดหวังว่า ครอบครัวทางเมืองไทยของเด็กคนนี้ต้องรวยแน่นอน ต้องเป็น Landlord ต้องเป็นเจ้าของธุรกิจอะไรสักอย่าง สิ่งนี้เป็นเหมือนของล่อให้เขาอยากมาเมืองไทย มาพักฟรีกินฟรีเยอะๆอีก มาพิสูจน์ความรวย แน่ละคนไทยยังหน้าใหญ่ต่อไปอีก ทั้งๆที่จนกว่าเขาไม่รู้กี่เท่า กลัวเสียหน้า คำสั้นๆ ที่คนไทยกลัวมากจริงๆ เคยบอกรุ่นน้องที่รู้จักที่มาถามว่าจะซื้ออะไรส่งไปให้ครอบครัวฝรั่งที่ลูกเคยอยู่ด้วยดี ได้แต่บอกว่าแค่ Card

พอแล้ว เวลาไปอยู่กับเขานั้นจริงๆแล้วเป็นเรื่องธุรกิจ เรื่องการทำมาหากินแท้ๆ เขาเปิดบ้านรับเด็กเอเซียหารายได้ แทนที่จะแบ่งห้องให้คนอื่นมาเช่า รับเด็กนักเรียนมาอยู่ด้วย ปัญหาน้อยกว่า ปกครองง่ายกว่า คนไทยเราไม่เข้าใจถือเป็นเรื่องเกื้อหนุน นับญาติกับเขาเฉยเลย ถึงเทศกาลคริสมาสทีส่งของขวัญของฝากไปให้อย่างใจป้ำ แสดงความร่ำรวยให้เขาเห็น เหมือนไม่รู้ธรรมเนียมว่าไม่ใช่ญาติไม่ใช่เพื่อน เขาไม่ส่งของขวัญให้กันหรอก ส่งไปให้เหมือนให้สินบน มีฝรั่งเห็นแก่ตัวเท่านั้นที่ชอบ ฝรั่งเขาเกลียดคนฟุ่มเฟือย เพราะเขารู้ค่าเงินทุกเหรียญทุกดอลล่าร์ ส่งมากเขาดูถูกมาก เชื่อพี่เถอะ เก็บเงินไว้ให้ลูกกินขนมเมื่อกลับมาเมืองไทยดีกว่านะน้อง

ไปเสียไกล กลับมาลงเรือชมพรรณไม้ของเราสบายใจกว่าแม่น้ำสายนี้คือ แม่น้ำท่าจีน ที่เมืองนี้เรียกเมือง 3 น้ำ คือน้ำจืด น้ำกร่อย น้ำเค็ม พรรณไม้ริมแม่น้ำท่าจีนที่ผ่านตลาดดอนหวาย สดเขียว ตามริมตลิ่งสองข้างทางมีไม้พื้นบ้านทั้งที่เป็นประโยชน์และเป็นพิษ ไม้ที่เป็นพิษที่ขึ้นมากคือ ต้นตีนเป็ด ไม้พุ่มขนาดใหญ่ ยางสีขาวเข้าตาบอดทภายใน 3 ชั่วโมง ลูกสีเขียวสุกแล้วสีส้ม กินแล้วตาย ลูกเมื่อร่วงลงน้ำก็ไปขึ้นริมตลิ่งใกล้เคียงเรื่อยๆ แต่ทำไมชาวบ้านยังคงปล่อยไม้ชนิดนี้ให้ขึ้นเกลื่อนไปหมด เป็นเพราะระบบรากของต้นตีนเป็ดยึดเกาะดินริมตลิ่งๆไว้ไม่ให้ทลาย เหมือนต้นโกงกาง ไม้สองฝั่งเป็นไม้ที่ชาวบ้านนำมาใช้เป็นประโยชน์ได้ทุกต้นแม้แต่ต้นตีนเป็นที่เป็นพิษ ประโยชน์ในการยึดดินริมตลิ่ง ประโยชน์ที่นำลูกไปผ่าบดตากแห้งใช้เป็นยาฆ่าเหา ผักบุ้งที่ปลูกเดิมเป็นเพียงแนวกันคลื่นกระทบฝั่ง เป็นเขื่อนธรรมชาติตอนนี้เก็บขายทำรายได้ให้พ่อค้าแม่ค้าที่ตลาดดอนหวาย มีรายได้เดือนละ4-5,000บาท ต้นเจียกใบยาวๆริมน้ำ ชาวบ้านใช้ใบมาห่อข้าวต้มลูกโยน ขนมไทยที่นิยมทำในเทศกาลเข้าพรรษา ผักกระฉูดดอกเหลืองเห็นไกลๆลอยน้ำคล้ายผักกระเฉดแต่ลักษณะปล้องจะยาวกว่า ใบห่าง เป็นผักกลายพันธ์ลอยน้ำมาจากสุพรรณบุรี ชาวบ้านนำมาทานมาขายได้เหมือนกันเพีงแต่ผักชนิดนี้โดนความร้อนจะเหนียวไม่กรอบแบบผักกระเฉด

ต้นลาน ที่มองไกลๆคล้ายต้นตาล เป็นต้นไม้ที่ชาวบ้านเรียกอย่างน่ากลัวว่า ต้นลูกฆ่าแม่ คือต้นลานนี้มีอายุยืนยาวได้ถึง7-80ปี ถ้าไม่มีลูก ถ้ามีลูกเมื่อไร ตายเมื่อนั้น ต้นลานเมื่อจะมีลูกต้นอายุประมาณ50ปี ลูกต้นลานเหมือนลูกตาลแต่เล็กๆกลม ชาวบ้านนำมาเชื่อมขาย ราคาค่อนข้างแพงเพราะหายาก ถุงละ50บาทเป็นอย่างต่ำ

ต้นส้มโอที่ปลูกใต้ร่มเงาของต้นหมากเพราะลูกส้มโอโดนแดดจะกร้านแก่ก่อนวัยเหมือนผิวสาว ความฉลาดของชาวบ้านจึงปลูกต้นหมากคลุมไว้อีกที ต้นหมากในบริเวณนี้จึงมีมาก ชาวบ้านนำลูกหมากมาหั่นตากแห้ง ส่งประเทศอินเดียได้ราคากิโลกรัมละ 400 บาท แต่ใบพลูถ้าตากแดดจะนำ จึงเพียงผึ่งลมให้แห้ง ส่งอินเดียได้ราคากิโลกรัมละ 500 บาท แม้แต่มะพร้าวที่ขายเนื้อไปแล้วเหลือแต่กะลาเปล่า ชาวบ้านยังส่งกะลาเปล่าไปขายให้โรงงานนำไปเผาบดใส่สีใส่กลิ่น ทำยากันยุงเพราะคุณสมบัติของกะละมะพร้าวคือเมื่อติดไปแล้วจะค่อยๆเผาไหม้ไปเรื่อยๆได้นาน ไม่มีอะไรที่สูญเปล่า ถ้ารู้จักประโยชน์ นี่คือภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ยังคงมีอยู่ ยังคงใช้กันอยู่แถบนี้ มีฝรั่งเคยถามว่า ทำไมเมืองไทยฟื้นจากระบบเศรษฐกิจพังพินาศได้รวดเร็ว ฉันบอกว่าจริงๆแล้วคนไทยส่วนใหญ่ที่เป็นรากหญ้านั้น มีชีวิตอยู่ได้ไม่เดือดร้อน คนเดือดร้อน คนโวยวายคือคนที่ใช้ชีวิตในเมือง ชีวิตขึ้นอยู่กับคนกลาง ชีวิตขึ้นอยู่กับเงิน ชีวิตขึ้นอยู่กับสื่อ คนไทยถ้าไม่อยู่นิ่งไม่มีใครอดตาย ชาวบ้านของไทยแม้ไม่มีเงินเขาก็อยู่ได้ เขามีผักกิน มีปลาในแหล่งน้ำ มีน้ำพริกที่ตำจากผักในสวน มีข้าวที่ปลูกเอง มีของที่เพื่อนบ้านแบ่งปันกันตามฤดูกาล มีผลไม้ไม่ขาดกระจาด กล้วย มะละกอ มะม่วง ของเหล่านี้ ชาวบ้านไม่ต้องไปซื้อกิน เขาไม่มีเงินเขามีชีวิตได้เหมือนเดิม มีเพียงคนในเมืองใหญ่เท่านั้นที่ลำบาก ที่ต้องดิ้น เพราะไม่สามารถพึ่งตนเองได้ มีเพื่อนคนหนึ่งบอก ขอเวลาทำงานอีกไม่เกิน 5 ปี ตอนนี้ว่างเมื่อไร เตรียมชีวิตที่จะออกไปใช้ชีวิตที่พึ่งตนเอง เพียงมีที่ปลูกข้าวนิดหนึ่ง ขุดบ่อเลี้ยงปลา ทำเพิงปลูกเห็ดหอม มีที่ปลูกผักหมุนเวียน มีดอกไม้ให้สวนสดชื่น ทำระบบไฟฟ้าจากพลังงานน้ำตกในที่ดิน นี่คือการมองไปในอนาคต ที่ถึงแม้มีอะไรเกิดขึ้น ไม่เคยหวั่นว่าใครจะทะเลาะกับนายก ใครจะถูกใครจะผิดไม่ใส่ใจ

เพียง mind your own business สงบแล้ว

............................................

ถ้าเข้ามาชมบ้านดอกไม้แล้ว ลงนามใน สมุดเยี่ยม ติดต่อ ฝากความเห็น กลับมาบ้างนะคะ

ต้องการอ่านบทความสัปดาห์ที่ผ่านมาโปรดคลิกที่นี่