ความอบอุ่นนั้นมีค่า

ถ้าไม่พบกับความหนาวเย็น เรามักหลงลืมไปว่าความอบอุ่นนั้นมีค่าขนาดไหน

อาทิตย์ที่ผ่านมา สมุดเยี่ยมของบ้านดอกไม้อบอุ่นไปด้วยกำลังใจ ทุกข้อความล้วนมีความหมายเพราะอย่างน้อย ช่วงขณะหนึ่งที่รู้สึกหนาวลึกๆในความว่างเปล่า กลับได้บางอย่างเติมเต็มกลับมาอย่างหาค่าไม่ได้ อย่างคาดไม่ถึง เหมือนทุกคนส่งดอกไม้กลับมาให้ บางคนให้มาดอกเดียว บางคนเหมือนตัดดอกไม้ทั้งสวนส่งมาในตระกร้าใบใหญ่ ่ทุกดอกช่วยเสริมให้บ้านดอกไม้สดชื่น มีความหมาย มีชีวิต ไม่ใช่ Nothing to gain, hollow and alone

จากสมุดเยี่ยม มีคำร้องขอว่า เมื่อยังไม่รู้จักชื่อสากลของต้นไม้ที่บ้านดอกไม้ต้นนี้ ทำไมไม่หาชื่อไทยให้เสียเลย น่าจะมีการประกวดการตั้งชื่อต้นไม้ต้นนี้ แต่ตอนนี้ยังตั้งชื่อต้นไม้ต้นนี้เป็นภาษาไทยไม่ได้ ลองมาดูซิว่าการตั้งชื่อดอกไม้ส่วนมากเขาตั้งชื่อกันแบบไหน มีคำกล่าวว่าต้นไม้สำคัญที่ชื่อ

ต้นไม้สำคัญที่ชื่อจริงหรือ หลายคนบอกว่าไม่จริง แต่จริงๆแล้วเป็นเรื่องจริงที่เถียงไม่ขึ้น มีหลายครั้งถ้าเราสังเกตุดูให้ดีว่าเวลาที่เราได้ยินคนเรียกหรือกล่าวขวัญถึงชื่อต้นไม้ ต้นหนึ่งถ้าชื่อสะดุดหู เรามักจะให้ความสนใจเป็นพิเศษกว่าปกติเสมอ

จำได้ว่าเมื่อได้ยินชื่อ ต้นแก้วเจ้าจอม เป็นครั้งแรก ตนเองรู้สึกให้ความสนใจเป็นพิเศษ

อยากเห็นว่าต้นไม้ชื่อนี้รูปร่างหน้าตาเป็นอย่างไร พอได้เห็น ไม่ผิดหวังและรู้สึกว่าคนที่ตั่งชื่อนี้ตั้งได้ไพเราะเหมาะกับลักษณะต้นไม้เป็นอย่างมาก เพราะดอกแก้วเจ้าจอมที่มีเหลือบสีม่วงเล็กๆนั้นดูบอบบางลึกลับเหมือนสาวชาววังสูงศักดิ์เสียจริงๆ

แม้แต่ดอกไม้ของต่างประเทศเองการตั้งชื่อยังให้ความหมายด้วยเช่นกันไม่ใช่ตั้งกันส่งเดช ไม้ที่เราเห็นจนชินตาคือพลูด่าง ฝรั่งเขาเรียกว่า Devil's ivy

อาจจะเป็นเพราะไม้ชนิดนี้ปลูกง่ายเลี้ยงง่ายเหมือนสิ่งไม่ดีหรือซาตาน ที่เป็นได้ง่าย เกิดได้ง่ายและตายยาก

แม้แต่ ดอกไฮเดรนเยีย ที่จริงไม้ตัวนี้มีถิ่นกำเนิดในจีนและญี่ปุ่น เมื่ออังกฤษออกล่าอาณานิคม นอกจากล่าดินแดนแล้วยังล่าพันธุ์ไม้แปลกๆกลับมาปลูกที่บ้านเมืองของตัวเองด้วย ดอกไฮเดรนเยียจึงมีโอกาสเข้ามาเผยโฉมและได้รับความนิยมในโลกตะวันตก

ประวัติความหมายชื่อของต้นไม้มักจะมีประวัติมาหลายทางหลายเหตุผล ตัวอย่างของชื่อไฮเดรนเยียเป็นเรื่องที่น่ายกมากล่าวเพราะมีหลายแหล่งและประวัติที่หลากหลาย เริ่มจากไฮเดรนเยีย เดิมเคยเรียกว่าฮอร์เทนเซีย ตามชื่อมาดมัวแซลฮอร์เทนส์ ธิดาของเจ้าชายนัสโซ ตามประวัติไม่ได้บอกว่าเจ้าชายองค์นี้เป็นใครมาจากไหน ส่วนบางกระแสบอกชื่อฮอร์เทนเซียมาจากชื่อหญิงสาวนาม ณานน์ บาเรต์ ที่ปลอมเป็นผู้ชายแอบลักลอบเดินทางโดยเรือไปท่ามกลางหมู่กลาสีผู้ชายและท้ายที่สุดหญิงสาวเมื่อเดินทางกลับมาฝรั่งเศสได้เปลี่ยนชื่อเป็นฮอร์เทนส์ จะเปลี่ยนเพราะแต่งงานเหมือนนิยายโรแมนติกหรืออย่างไร ประวัติก็ไม่ได้บอกไว้ละเอียดเสียด้วย เพียงแค่คำกล่าวอ้างว่าเขาเล่ามาเขาบอกมา ส่วนประวัติอีกทางบอกว่าชื่อไฮเดรนเยีย มาจากภาษากรีก ๒ คำคือ hudor ที่แปลว่าน้ำ และคำว่า aggeion ที่แปลว่าภาชนะใส่น้ำ ชื่อนี้ได้มาเพราะเปลือกหุ้มเมล็ดมีลักษณะคล้ายเหยือกใส่น้ำ หรืออาจเป็นเพราะ ไฮเดรนเยียเป็นไม้ที่ต้องการน้ำมาก ต้องให้น้ำเป็นเหยือกๆว่างั้นเถอะ

จะสังเกตุได้ว่าการตั้งชื่อดอกไม้และต้นไม้มักจะตั้งชื่อดอกไม้และต้นไม้ตามลักษณะของดอกไม้ต้นไม้นั้นเป็นสำคัญ ไม่รู้ว่าเพื่อให้จดจำกันได้ง่ายหรืออย่างไรแต่เหตุผลนี้น่าจะดูดีที่สุดเพราะดอกไม้ต้นไม้มีเป็นพันๆชื่อถ้าเราไม่เอาลักษณะเด่นมาตั้งแล้วเราจะจำได้อย่างไรกัน

คนไทยสมัยโบราณนั้นตั้งชื่อต้นไม้ดอกไม้ได้เหมาะกับลักษณะเด่นของไม้เป็นที่สุด ยกตัวอย่างง่ายๆเช่น คุณสมบัติของดอกไม้ที่บาน นำมาเป็นลักษณะเด่นให้จดจำได้ง่ายเมื่อต้องเรียกชื่อ เช่นต้นดอกทานตะวัน

คิดได้อย่างไรนะว่าต้นไม้ชนิดนี้ออกดอกบานหันหน้ารับตะวัน

ต้นคุณนายตื่นสาย อยากรู้จักจังเลยว่าใครช่างตั้งชื่อ เพราะบานช่วงเช้าพอได้แดดถึงจะได้เห็นดอก

คือคุณนายนอนตื่นสายว่างั้นเถอะ

ต้นบานเช้า ดอกไม้ล้มลุกสีขาวนวลดูบอบบางนั้น จะออกดอกช่วงเช้า พอแดดแรงแสงกล้า ช่วงสายๆก็หุบ

ดอกราตรีมีกลิ่นหอมตอนกลางคืน ดอกไม้จึงมีชื่อราตรี

หรือดอกบานดึกสีขาวลักษณะเหมือนแตรเล็กๆจะบานเมื่อตะวันเริ่มตกดิน ดอกบานดึกนี้เพื่อนที่เป็นนักพฤกษศาสตร์ชาวสก็อตเล่าว่าเมื่อสมัยที่เขามาทำงานที่มาเลเซีย มีบ้านเป็นกระท่อมอยู่ที่เชิงเขาคาเมลอน ที่บ้านนั้นจะปลูกต้นบานดึกไว้เต็มคลุมหลังคาไปหมด เมื่อเวลาอาหารเย็นเขาจะตั้งโต๊ะนอกบ้าน ขณะจะเริ่มทานอาหารเย็นดอกบานดึกจะเริ่มทะยอยบานให้เห็นเต็มหลังคาบ้านเหมือนภาพในภาพยนตร์ที่ตั้งกล้องรอให้ดอกไม้บานที่ละดอก แต่นี่ไม่ได้มองผ่านกล้อง แต่มองเห็นด้วยสายตา สวยจนบอกไม่ถูก ิฉันเชื่อว่าสวยจนบอกไม่ถูกอย่างที่เขาเล่าจริงๆเพราะแค่ฟังแล้วนึกภาพตามก็สวยมากอยู่แล้ว ถ้าได้เห็นภาพจริงจะน่าประทับใจสักแค่ไหน

เมื่อฟังเรื่องนี้เลยทำให้นึกต่อไปว่าเมื่อเราปลูกต้นไม้ ถ้าเรานำคุณสมบัติของไม้พวกนี้มาเป็นตัวหลักในการปลูก คือตั้งใจปลูกให้เห็นผลของต้นไม้นั้นจริงๆไม่ใช่ปลูกไปอย่างนั้นหรือซื้อมาปลูกเพราะไปที่ร้านแล้วเห็นสวยแตะตา ตัวอย่างนี้มีให้เห็นกันบ่อยๆอย่างมีเพื่อนรุ่นพี่คนหนึ่งเมื่องานเกษตรแฟร์ปีที่แล้วเห็นต้นหิรัญญิการ์ที่เขาขายออกดอกพรูสวยเลยซื้อมาปลูกที่บ้าน แต่พอซื้อมาปลูกไม้ตัวนี้ไม่เคยออกดอกได้แต่เติบโตเลื้อยท่วมหลังคาป่ายปีนต้นไม้อื่นไปเรื่อยๆดูเหมือนไม่มีที่สิ้นสุด คนในบ้านยุให้ตัดทิ้งไปเสียหลายครั้งพอโทรมาหาคุยเรื่องนี้ ิต้องรีบบอกเลยว่าี่อย่าพึ่งตัดทิ้งนะไหนๆเลี้ยงมาจะครบรอบที่ดอกไม้ชนิดนี้จะออกดอกในช่วงเดือนมกรากุมภาอยู่แล้ว อดทนหน่อย และจริงๆเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมา ต้นหิรัญญิการ์เริ่มบานสะพรั่งขาวหอมเต็มบ้าน สวยจนบอกไม่ถูก นั่นแหละถึงได้เข้า้ใจว่าต้นไม้แต่ละต้นมีลักษณะเด่นของตัวเขา

เรื่องของต้นไม้เหมือนบางอย่างของชีวิตที่เมื่อทุกอย่างเหมาะสม ไม่ว่าสภาพแวดล้อม การดูแล ความรัก ความเอาใจใส่ ตลอดจนความอบอุ่น ล้วนมีส่วนสำคัญทำให้ชีวิตเจริญงอกงาม ความหนาวเย็นไม่ทำให้ต้นไม้เติบโต มีเพียงความอบอุ่นเท่านั้นที่สำคัญสำหรับสิ่งมีชีวิต

----------------------------------------------------------

ถ้าเข้ามาชมบ้านดอกไม้แล้ว ลงนามใน สมุดเยี่ยม ติดต่อ ฝากความเห็น กลับมาบ้างนะคะ